Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Modern Kürt Tiyatrosunun İlk Adımları

Yazar/metin merkezli Batı tiyatrosunun Kürt dilindeki ilk örneği, 1919’da Evdirehîm Rehmî Hekarî’yle başlaması, teatral formların Kürtlerde daha öncesinde olmadığı anlamına gelmemelidir. Popüler ve kitlesel bir sanat olan tiyatro tarihsel olarak her dönemde farklı biçimlerde icra edilmiştir. Genel anlamda tiyatro sanatı; kukla, gölge oyunu, köy seyirlik oyunları, çîrokbêj (bir nevi meddah) geniş bir alanda teatral formalara sahiptir. Bu formlar, yakın kültürler ve komşu milletler arasında benzerlikler gösterebildiği gibi veya hepten özgün bir biçim olarak da var olabiliyor. Kürt tiyatrosunda: Taziye, “Sîtav” (Gölge Oyunu) ile “Bûkella” (Kukla), “Mîr Mîran” (Sahte Emir), “Kosegelî-Gaxan”, “Bûka Baranê” (Bolluk-Bereket Oyun Ritüellerinden), “Sersal” (Yeni Yıl), “Newroz” oyun ve temsilleri... Bunun yanı sıra Kürt tiyatrosuna özgü teatral anlatı biçimleri arasında sayılabilecek “dengbêjî” ile “çîrokbêjî” gibi ulusal formlara da sahiptir. Kürt tiyatrosunun geçmişine ve bugününe baktığımı...

Film: The Good, The Bad and The Ugly (İyi Kötü Çirkin, 1966)

  Ugly- “Tuco” veya Çirkin’in Hikayesi Tuco-Pablo Sahnesi (Manastırda Aile Saadeti) Tuco’yu oynayan: Eli Herschel Wallach Tuco: ( Sarışın’ın elindeki puroyu alır, ayağıyla  ezer .) Hadi acele et… Manastırdan bir Rahip:  ( İçeri girer ) Tuco Peder Ramîrez döndü. Tuco: Hımm, evet… ( İyi’yi oynayan Clint Eastwood’a ) Halletmem gereken bir iş var. Sadece birkaç dakika sürer, sen hazırlan. ( Rahip’e ) Nerde? Burda mı? Rahip : Evet. ( Tuco, söylenen yere geçer… Sırtı dönük biri görünür. Kısa bir sesliklten sonra…) Tuco: ( Kararsız bir keyifle ) Heyy Paplo! … Beni tanımadın mı haa? Benim Tuco… gel de sana sarılayım. ( Ramirez, ona döner ama temkinlidir. Tuco rahip kıyafetlerini görünce, biran duraksar. ) Nasıl yapıldığını bilmiyorum… ( Eğilir, Ramirez’in haçını öper. ) Burdan geçerken, acaba dedim, kardeşim abisini hatırlayacak mı?...  Yanlış mı yaptım… Hiç önemli değil, çok mutluyum ben… Ramirez: ( Resmi ) Beni mi görmeye geldin Tuco? Tuco: ...

Kürt Tiyatro Tarihi / Dîroka Şanoya Kurdî

Yılı             Oyunun Adı              Yazarı                   Yönetmeni             Gösterim Yeri 1919 Memê Alan Evdirehîm Rehmî Hekarî Jîn dergisi’nin 15-16 sayılarında İstanbul’da yayınlanır. 1921 Selahaddînî Eyyûbî Necîb Heddad Erbîl Ûla Tiyatro Grubu Erbil 1923 Culekey Kolgêr Şêx Selam Şêx Selam Süleymaniye 1926 İlm û Cehil Teqiyeddîn El Lubnanî Fûad Reşîd Bekir Süleymaniye 1926 Axa û Axajin Fûad Reşîd Bekir Fûad Reşîd Bekir Süleymaniye 1926 Cûte-bira Teqiyedîn El-Lubnanî Mihemed Cewdet Süleymaniye 1926 Dayik Şêx Nûrî Şêx Salih Şêx Nûrî Şêx Salih Süleymaniye 1927 Nîron Mihemmed Lutfî Cim Fûad Reşîd Bekir Süleymaniye 1927 Julies Jesar Shakespeare “Medreseya Zanistî Oyuncuları” Süleymaniye 1928 Qelen Hakob Xazaryan ...