Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Mirazê Uzo: Tiflis Kürt Halk Tiyatrosu* (1990)

On yaşında olduğumuza inanamıyoruz. Bu, tiyatroda uzun bir yaşam mıdır? Oyun sayımızı dikkate alırsanız hâlâ genciz. Ama geriye dönüp neyle başladığımıza ve şimdi neye sahip olduğumuza bakarsanız, bütün bu yıllar hayatımızın büyük bir kısmını temsil eder. Bu zor fakat ilham verici bir olgunlaşma süreciydi.
İnsanlar jübile partilerinde konuşma yapmaya alışıktırlar. Bizimse buna gönlümüz yok. Grubumuzun her bir üyesi farklı bir alanda profesyoneldir. Tiyatro ise hobimizdir. Yine de hepimiz tiyatronun hayatımızın ayrılmaz bir parçası olduğuna inanıyoruz. Seyircimizin tiyatroyu uzun zaman önce kabullenmiş olması ve onu bizim gibi sevmesi en temel meseledir. Bütün bu yıllar tiyatro olgunlaşır ve imajını şekillendirirken seyircimiz de olgunlaşıyordu. 30 Nisan 1980’de ilk performansımızı sergilerken kalabalık salondaki seyirci Kürtçeyi duyduğunda ev sahibinin mi konukların mı daha duygusallaştığını söylemek çok zordu.
Kürt Halk Tiyatromuzun bugün 10 yaşına gelmiş olması harika bir şeydir. …
En son yayınlar

Harold Pinter: “Zimanê Çiyê”

Şanonameya Harold Pinter bi navê “Zimanê Çiya” ji aliyê Mehmet Uzun ve hatibû wergerandin û li Denmarkê di sala 1990î de ji aliyê weşanxaneya Xanî&Bateyî ve hatibû çapkirin. Nîvîsên jêr, ji pêşgotina weşanxanê û ji ya Mehmet Uzun ku li ser vê berhemê ne, bêyî redaksiyonê bi heman rengî ji pirtûkê hatine wergirtin…  



Pêşgotina Weşanxanê Harold Pinter bi nivîsandina vê kurtepiyesê, jesteke germîn ji nava dilê xwe nişanî gelê Kurd daye. Eve tetê mana piştgiriyeke xurt… Aferîneka qedirbilind çawa hate çapkirin li qada edebiyata dinyayê dengekî xurt veda. Axaftinên pesindar li ser hatin kirin, nivîsarên baş hatin nivîsîn. Di demekî kurt da jî, di gelek tiyatroyên mezin û navdar da hate leyistin û baleke germ û bilind kêşa. Gelek grûbên amator yên kurda jî, hêj niha vê piyesê dileyizin. Hevî û xweziya me ewe ku ev piyese li Kurdistanê, bi leyizeke profesyonel jî bête leyistin û raberî gelê me bibe. Ji vî alî ve em bibawerin ku gelê kurd qîmetê vê piyesê û xizmeta nivîskarê wê dizane û…

Ji Şanoya Mîrzayê Biçûk*

Mîrzayê me yê Biçûk, ji gerstêrka xwe hatiye li peraveke Dîcleyê bicî bûye. Dixwaze vê peravê bixemilîne û şên bike. Gulek li perava wî şîn dibe û tevlî jiyana wî dibe. Piştî wextekê pereva wî dikeve ber lehîyê û her ku diçe dor lê teng dibe… Dema biryara koçkirinê dide û Gula wî jê dixeyide û ji ber çavan wenda dibe… Mirzayê Biçûk, li ser peravên Dîjleyê li Gula xwe digere. Di rêwitiyê de pêrgî hin mirovên mezin û zîndeweran dibe… Li ser şopa Gulê dibêje: “Mirov divê bi dilê xwe li tiştan bigerin...

Merheba ji we re! Ka mirov li ku derê ne?

Bibin hevalên min, ez bi tenê me.

Ka were û bi min re bilîze. Ez gelekî dilşikestî me...

Gulek heye… Wê gulê ez kedî kirim…

Li perava min guleke min hebû, ew ya pêşîn bû ku min dengê dilê wê bihîstibû, ew a ewil bû bi min re axivîbû...

Gula min bêhna xwe li hemû perava min belav dikir û min nizanîbû qîmeta wê kêfxweşiyê nas bikira. Gula min li dunyayê de derekê ye... Ez ê lê bigerim…

Gelo ji bo her kes rojekê li perava xwe vegere, stêrk wiha diçirisin?

M…

Şanoya Min û Zarokan

Zarok; kok e, siberoj e…
Zarok; kenê jiyana pak û aramiyê ne…
Û helbet ew temaşevan, lîstikvan û rexnegirên bêqusûr î jiyanê ne jî…  Şanoya min û zarokan bi “Şengê û Pengê” dest pê kir. Min ev şanoname, ewil ji bo biraziyên xwe nivîsîbû. Her çi qasî mamoste û dramatûrg jî bûm, lê heta ku biraziyên min roj bi roj li ber çavê min mezin bûn, wê demê min bîra şanoya zarokan bir û ez bi ser cidiyeta wê vebûm. Diviyabû min ji bo wan şanonameyek hazir bikira û kêfa wan bianiya… Li Mêrdînê me şanogeriya Şengê û Pengê amade kiribû. Piştî me li Mêrdîn û navçeyên wê lîst, li gora derfetên xwe û bêyî piştgiriyekê dehan caran li gelek cihî hate sehnekirin... Di encamê de em xesîrî bûn, lê her ku em çav li temaşevanên xwe û kênê wan diketin, xisar li me sivik dibû. Çend caran pêşandanên me ji aliyên “mezinên mirûztirş” ve hatibû asteng kirin, lê me çavê xwe ji vêya re jî girtibû û me du salan bênavber lîstibû. Ji bilî koma me ya bi navê Zîv’ê, ji aliyên komên din ve jî hate lîstin û herî dawî par l…

Ömer Polat’ın “Aladağlı Mıho” Oyununu Kürtçe Okumak*

Türkçe yazan Kürt yazarlar arasında, “toplumsal gerçekçiler” içinde değerlendirilen ve daha çok “köy” romanlarıyla bilinen Ömer Polat’ın tek tiyatro metni “Aladağlı Mıho” oyunudur. Ömer Polat, romanlarında olduğu gibi bu oyunda da büyüdüğü çevre olan Ağrı ve çevresini, eserlerinde mekân olarak kullanmayı tercih eder. Yazarın politik tutumu ve aidiyetini her fırsatta eserlerinde belirgin bir şekilde işlediğini görmekteyiz. Yazar, bu tutumunu saklamadığı gibi, yazdığı kahramanlara da söyletir; “Aladağlı Mıho, Doğu insanın derdidir. Onun yiğitliği, onun sevdası, onun acısıdır. Ben gücümün yettiğince aktarmaya çalıştığım acısıdır. Acısı, anlatamadığımın bin katıdır. Onların acısı acım, sevinci sevincimdir. Buna katılan herkese de saygım, sevgim, dostluğum sonsuzdur…” (Polat, 8) Bu yazının amacı, yazarın eserlerinde işlediği mekân, kişi ve iletileri, “Kürtçe” bir okuma denemesine tabi tutup, “şifrelenmiş, alıntılanmış, dönüştürülmüş ve Türkçeleştirilmiş” olanları tespit ederek “Aladağlı Mıho…

Zimanek û Şanoyek*

Dema nîqaşek li ser şanoya Kurdî vedibe “çîrokeke kin” ji zargotina Kurmancî tê bîra min: “Zilamek hebû, dema nanê wî hebû, dewê wî tunebû. Dema dewê wî hebû nanê wî tunebû. Dema herdû hebû ew ne li mal bû.”  Heman çîrokê bi destûra we dixwazim wiha biguherînim: “Zimanek hebû, dema sehneya wî hebû temaşevanên wî tunebû. Dema temaşevanên wî hebû sehneya wî tunebû. Dema herdû hebû ew êdî zimanekî mirî bû.”
Îca gotina dawî di destpêkê de bibêjim: Şanogeriya Kurdî di sehneyên biçûk de li ber xwe dide û li benda temaşekirina we ye… Biçin bibînin, belkî giriyê we an jî kenê we pê bê!
“Hebûn û nasnameya şanoya kurdî, bi çand û ziman û taybetî jî bi dîroka siyasî ve û bi hewldanên wê ve girêdayî ye. Li Bakur qedexekirina kurdî û bêstatubûna Kurda bandora xwe li ser şanoya wê jî kiriye û hê jî dike.” Ne dûr, hê berî 4 salan min di pêşgotina “Dîroka Şanoya Kurdî” wiha nivîsîbû. Belê “sal bi sal xwezî bi par” rewşa şanoya Kurdî û şanogerên wê xedartir dibe. Loma tiştên ku her kes pê dizane ez ê…

Nexwe ez ji felsefê fêm nakim...

Alî Gurdilî du sal berê li ser pirsa "Pêdiviya Felsefeyê" ji min xwestibû ez bersivekê bidimê. Berî bi çend rojan ber bi çavê min ket, belê min bersivek jê re şandibû. Dema min bersiva xwe li ser e-kovarê xwend (http://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2017/98784/0006.pdf ) min ferq kir ku min mijar jibîr kiriye, çawabûna vê nivîsê jî min ji bîr kiriye, (a rast wê gavê min nizanîbû ew ê di ku de were weşandin an nirxandin, min tenê li ser pirsa wî xwestibû ez dîtina xwe pê re par ve bikim) Dema ez bi nivîsê hisiyam, hinekî pê bişîrim, wilo xwe bi xwe migo "balkaş" bûye :)  

De bila ev jî di blogê de bimîne... 

Bi ya min, malkambaxiyeke xedar e ku mirov pêdiviya ‘ez’a xwe bi ‘em’ê ve girê bide. Ez ne bawer im ku yek derkeve û bibêje ‘pêdiviya me’ bi felsefê tuneye! Pêdiviyên kurdan ewqas zêde û bi teşqele ne ku, mirov nizane kîjan berî kîjanê pêdivîtir e.

Felsefe jî weke hunerê bi ‘ez’a mirov ve girêdayî ye, ya ku wê bi civakê dide qebûlkirin ‘em’a wê ye û ev ji …