Ana içeriğe atla

Ferhad Pîrbal

Ferhad Pîrbal

Di sala 1961ê de li Hewlêrê hatiye dinyayê. Di 1979an de, çîrokeke wî di kovara Rojî Kurdistan hat weşandin. Di 1983an de li Zanîngeha Selahaddîn (Kurdistana Iraqê) beşa Ziman û Edebiyata Kurdî temam kir. Di 1984an de yekemîn kitêba wî “Malava Ey Welatekem”(şano) li çapxaneya Şehîd Îbrahim E’zo, ji aliyê Yekîtiya Nivîskarên Kurdistanê li çiyê çap bû. Di 1986an de derket derveyî welêt. Li Parîsê Zanîngeha Sorbonne beşa Edebiyata Kurdî (Îrannasî) xwend û doktora xwe li ser “Mêjûy Edebî Modern ya Kurdî” temam kir. Di navbera salên 1986-1994 de li Denmarkê cigiriya sernûserê Kovara “Yekgirtin” û “Derwaza” kir û nûsarên wî di kovarên “Nûdem, Hîwa, Xermane, Havîbûn…” hat belavkirin. Di 1994an de vegeriya Kurdistanê. Li Hewlêrê kovara “Wêran” derxist û 1997an heta 2011an  di kovarên “Wercêran, Ciwayez, Şîn, Şiir”  de berpirs û sernivîskarî kir. Li Hewlêrê dezgeha kulturî “Mala Şerefxanê Bedlîsî” ava kir û rêveberiya wê didomîne. Ji 1994an vir ve li Zanîngehên Başûrê Kurdistanê dersên wêje û hunerê dide; Zanîngeha Selehaddîn, Zanîngeha Silêmanî,  Zanîngeha Kowe, Zanîngeha Xaneqîn” niha jî li Zanîngeha Artûklûyê jî weke mamoste dixebite. Gelek bernameyên wêje û hunerî ji bo televizyonên Kurdî çêkir.  Di heman katî de heta niha li Hewlêr, Roma, Amterdem, Parîs û li Başûrê Kurdistanê 11 pêşangehên resmên xwe vekir. Di sîhsaliya huner û nîviskariya xwe de Pîrbal; Dramatûrg, Nivîskar, Şa’ir, Akademîsyen, Ressam û Actor e… 

Heta niha tevî pirtûkên wêjeyî, hunerî û lêkolînê 73 berhemên wî hatine çapkirin.

Şanoname: 
- Malava Ey Welatekem (Yekîtiya Nîvîskarên Kurdistan, 1984)
- Beyanî Baş Ey Xerîbî (Danîmark, Weşanên Yekgirtin, 1988)
- Heşîşekêşekan (Wezareta Rewşenbirî, 2003)
- Nûserekî Cêl (Dezgeha Aras, 2010 )
- Ew Piyawey Tenya Le Katî Xewn Da Dinyay Pê Ciwan Bû (Weşanên Bingeha Şerefxan, 2010)
- Komalgey Medenî (Weşanên Bingeha Şerefxan, 2012)

Şi’îr:
- Exil (1994)
- Manîfestoya Duwem î Wêran Spiyên Nav Reş - Reşên Nav Spî (1999)
- Ciyawaz (2001)
- Bo Rodanî Kurim (2006)
- Pênc kitêb û Nîv (2006)
- Penehendey Jimara 33333 (2007)
- Bîst û Heft Perçe Êskan (2009)

Roman:
- Mulazim Tehsîn û Şitiriş (2001)
- Santiago de Compostella (2002)
- Piyawekî Şepqa Reşî Palto Reşî Pêlaw Şîn (2003) 
- Mindalbaz (2003)
- Reîs Remezanekan (2006)
- Hikayetekanî Bawkim (2007)
- Hotêl Evrûpa (2010)
- 7 Wêney Rûtî Cenabî Wezîr (2010) 

- Petatxurekan (Çîrok, 2000)

Lêkolîn:
- Serçavekanî Kurdistan, Kurdiligie (1998)
- Wêneyê Kurd ji Arşîva Kurdnasên Ewropî (1999)
- Zêrê Nav Zibil (Ji Fransî werger, 1999)
- Incîl di Dîroka Edebiyata Kurdî de (1857-1957)
- Destpêkên Serhildana Pexşana Kurdî ( 1999)

- Mêjûy Şano Le Edebiyatî Kurdî Da (Dezgey çap û Blûkirdnewe Rewşenbirî, 2001)

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Samatya Sakinlerinin Biricik Sahafı: Devrim Sahaf (Pirtûkfiroş)

Yine aynı bir Pazar günü… Bahar gelmiş kime neylemiş, herkes dışarıda, bir ben kalmışım sanırsın içerde… Sosyal medya ve akıl sır ermeyen bir telefonun varsa, bir hafta bile dışarı çıkmazsın, olur biter… Recep telefondan bildirir: “Dayika Niştiman” kitabını getirecekmiş, yanına Mustafa’yı da katmış eve gelmişler, hoş gelmişler. Onların gelmesiyle ne zamandır dışarıya çıkmadığımı anımsadım: üç günmüş... Siz de olsanız çıkmazsınız, mayısta Amed kitap fuarına yetişmesi gereken “Kürt Tiyatro Tarihi” kitabıyla uğraşınca “baharmış, Samatya sahiliymiş” unutursunuz. Abartıkça abartıyoruz haliyle; sorduklarında “mühim” adamların yaptığı gibi, “çok yoğunuz abi” modunda, iş güçle meşgul olduğumuzu söylemeyi ihmal etmiyoruz, övünmek gibi olsun bu da...  Neyse, yine her zamanki Recep’in olağan hallerinden birini yaşıyoruz; odanın içinde dağılmış makaleleri karıştırmakla meşgul, kitap kurdu Receb’e çıktıları karıştırma fırsatı tanımadan, elindeki yazıları yerine bırakmasını istedim ve ani bir “Hadi…

"Leylanok, Derî, Goristana Stêrkan..." an jî bi edebî “Yıldız Çakar”

Yıldız Çakar; berhema wê ya “Goristana Stêrkan” di sala 2004an de ji Weşanên Elmayê derdikeve. Pirtûka duyem î bi navê “Ala” 2008an li Dihokê, ji aliyê yekitiya niviskarên Dihokê vê çap dibe. Bi hevkariya Amed Tigrîs re “Ansiklopediya Amedê” dinivîse, ji aliyê Şaredariya Amedê ve di 2012an de tê weşandin. Berhama wê yên bi navê “Derî” (Helbest, 2012) û Leylanok (2014, ceribandin) di nav weşanên Avestayê derdikeve. Niha amadekariya romana xwe dike bo çapê û li ser Melayî Cizîrî dixebite… Yıldız Çakar, avakara Komeleya Nivîskarên Kurd e û li Amedê dijî. Çetoyê Zêdo: Ji kerema xwe, tu dikarî xwe bidî nasîn? Yıldız Çakar: Nasnameyek di bêrika min de ye, lê belê temsîliyeta min nake. Heta wextekê bi awayekî fermî navê min Rojan bû. Li dibistanê gotin ev nav qedexe ye û dîplome nedan min. Ji ber vê bavê min ji mecbûriyetê navê min guhert. Di rojekê de ez bûm Yildiz.  Weke ku mirov di nava du pergalan de bimîne... Bi eslê xwe ji Qerejdaxê me. Min û helbest me hev dû gelek zû nas kir. Ji ber ku…

Modern Kürt Tiyatrosunun İlk Adımları

Yazar/metin merkezli Batı tiyatrosunun Kürt dilindeki ilk örneği, 1919’da Evdirehîm Rehmî Hekarî’yle başlaması, teatral formların Kürtlerde daha öncesinde olmadığı anlamına gelmemelidir. Popüler ve kitlesel bir sanat olan tiyatro tarihsel olarak her dönemde farklı biçimlerde icra edilmiştir. Genel anlamda tiyatro sanatı; kukla, gölge oyunu, köy seyirlik oyunları, çîrokbêj (bir nevi meddah) geniş bir alanda teatral formalara sahiptir. Bu formlar, yakın kültürler ve komşu milletler arasında benzerlikler gösterebildiği gibi veya hepten özgün bir biçim olarak da var olabiliyor. Kürt tiyatrosunda: Taziye, “Sîtav” (Gölge Oyunu) ile “Bûkella” (Kukla), “Mîr Mîran” (Sahte Emir), “Kosegelî-Gaxan”, “Bûka Baranê” (Bolluk-Bereket Oyun Ritüellerinden), “Sersal” (Yeni Yıl), “Newroz” oyun ve temsilleri... Bunun yanı sıra Kürt tiyatrosuna özgü teatral anlatı biçimleri arasında sayılabilecek “dengbêjî” ile “çîrokbêjî” gibi ulusal formlara da sahiptir. Kürt tiyatrosunun geçmişine ve bugününe baktığımızda…